«

»

Kas 24

Ankilostomoz Nedir?

Ankilostomoz ( lat. Ancylostoma duedenale ; onikiparmak bağırsağına əyribaş kurdu) – yuvarlak kurtların parazitlik eden önemli temsilcisi. Erkek kişisel 8-11 mm, dişi birey 10-14 mm. olur. Genel bölüm bel tarafa əyildiyindən əyribaş kurt denir. Diri parazitin rengi kırmızımsı, ölüsü ise bozumtul-sarı olur. Vücudun ön ucunda nispeten iri kapsül vardır. Kapsül birkaç kutikula kökenli dişciklər bulunmaktadır. Ağız kapsülün, başın alt kısmında yerleşmiş dişciklərin esasına 2 hücreli yemek borusu göğüs açılır. İşte bu dişciklərin yardımıyla əyribaş kurt insan bağırsağının mukoza qısasına yapışır. Gıda borusu vücudun toplam uzunluğunun ½ hissesi kadar olup, kalın kas zarı olan bağırsağa açılır.

Genel Bakış

Dişilerde anüs deliği vücudun arka ucunda bulunmaktadır. Erkeklerde cinsiyet ve anüs deliği çiftleşme qovuğu bölgesinde birleşerek dışa açılır. Erkek bireylerin temel karakteri yapı özelliği kuyruk bölgesinde bulunan cinsiyet kesesinin iri 2 yan ve nispeten küçük olan orta qanadvari lövhəciyə sahip olmasıdır. Erkek bireylerde tohum burumları tohum kesesine geçiyor. Tohum kesesi toxumfırladıcı kanala, o sırayla çiftleşme sırasında erkek ve dişiyi birbirine yapışdıran, yapışkan madde salgılayan 2 bezinin akacağı açılır. Erkek bireyin çiftleşme qovuğunda uzunluğu 1,9-2,0 mm olan çiftleşme organı, iki iri yan ve bir orta levha bulunmaktadır. Bu lövhəciklərin duvarında dayanak rolü oynayan 11 küçük “kaburga” vardır. Dişi bireylerde cinsiyet organları bir çift yumurtalık ve bir çift balalıq ibaret olup, bağırsağa sarılmış durumda bulunmaktadır. Vücudun ön ve arka tarafından bağımsız başlayan yumurtalıklar ince kıvrım borudan oluşur ve yavaş yavaş yumurta borusuna geçer. Yumurta borusu ön ve arkadan kurdun vücudunun arka bölgesine yakın birleşir ve balalığa geçiyor. Cinsiyet deliği vücudun arka ucuna yakın karın nahiyyədədir. Yumurta ince ve şeffaf perde ile örtülü olup, oval biçimdedir. Yumurtanın ortalama uzunluğu 60 mkm, genişliği ise 40 mkm-dir. Bağırsakta parazit 4-5 haftadan sonra cinsel yetişkənliyə ulaşır. Erkek dişiyi mayalandırdıqdan sonra döllenmiş dişi yumurta koyar ve parazitin gelişimi yeniden başlar. Olgun ankilostoma insanda 5-6 yıl gibi yaşayabiliyor. Ankilostomoz her şeyden önce, insanda kansızlık engellenmektedir. Bu zaman kanda hem hemoqlabinin miktarı, hem de kırmızı kan hücrelerinin sayısı normalden büyük ölçüde azalır. Çocuklarda fiziksel ve zihinsel olarak gelişmeden kalma, yaşlı kişilerde ise çalışma yeteneğinin düşmesi kendini gösteriyor. Əyribaş kurt günde 0,3 ml kan kullanır. Yoluxmanın ilk günlerinde kanda eozinofillər 30-60% ‘e ulaşır. Ankilostomoz sırasında sindirim, kalp, kan-damar, solunum, sinir sistemleri ve iç salgı bezlerinin normal fonksiyonu bozulur. Sürfənin göçü ile ilgili kendini gösterir veren semptomatik belirtiler 2-3 hafta içinde geçip gidiyor. Ankilostomoz kronik hal aldığında hastada onikiparmak bağırsakta şiddetli ağrılar, mide bulantısı, kusma vb. oluşur. Parazit, esasen, subtropikal ülkelerde yayılmıştır. Azerbaycan’da parazit en şox Lenkeran ve Zagatala ilçelerinde nüfus arasında yaygındır. Ana tanısı dışkıda yumurtanın tespit edilmesidir. Ankilostoma yayılmış bölgelerde toprak üstünde yalınayak dayanmamaq, parazitin yumurtasının insana ağızdan yoluxmasının engellemek için kişisel hijyene riayet etmek gerekir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>